Symposium Euthanasie als behandeloptie bij psychisch lijden

In hoeverre is euthanasie een behandeloptie bij psychisch lijden? Over deze vraag buigen sprekers en deelnemers aan het symposium ‘Euthanasie als behandeloptie bij psychisch lijden’ zich op 11 oktober a.s.. Dit wetenschappelijk congres wordt georganiseerd door de NVVE met medewerking van de Levenseindekliniek en vindt plaats in het Cultuur- en Congrescentrum Antropia in Driebergen.

Over euthanasie bij psychisch lijden is veel discussie binnen de psychiatrie. In hoeverre is de patiënt wilsbekwaam? Wanneer is er sprake van uitzichtloos lijden?
Het symposium biedt psychiaters, psychiaters in opleiding, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen en klinisch psychologen ruimte om hun mening te vormen, aan te scherpen of te onderbouwen met kennis van een uiteenlopend scala van deskundigen.

Tussen 9.00 en 16.30 uur komen gerenommeerde sprekers aan het woord:

Psychiater Paulan Stärcke

  • Filosoof en psychiater Damiaan Denijs;
  • Hoogleraar filosofie en medische ethiek Guy Widdershoven;
  • Lid van het college van procureur generaals Rinus Otte;
  • Voorzitter van de Regionale Toetsingscommissies Jacob Kohnstamm:
  • Psychiaters van de Levenseindekliniek Paulan Stärcke en Gerty Casteelen;
  • Jurist en hoogleraar gezondheidsrecht John Legemaate;
  • Voorzitter Richtlijncommissie Levensbeëindiging op verzoek bij patiënten met een psychische stoornis Cecile Gijsbers van Wijk;
  • Psychiater Cornelis van Houwelingen;
  • Filosoof Awee Prins.

Dagvoorzitter is radio- en televisiepresentator Lex Bohlmeijer. Geïnteresseerden kunnen voor meer informatie terecht op: https://euthanasiebijpsychischlijden.nl.

Arts Levenseindekliniek aan de slag in de nadagen van zijn carrière

“Ik ben niet zo’n snijder”, zegt gepensioneerd huisarts Dick Brouwer. “Mijn interesse ligt meer bij het praten met mensen.” Toen de euthanasiewet van kracht werd, meldde hij zich aan als SCEN-arts. Sinds 2015 zet hij zich ook in voor de Levenseindekliniek.

Dat collega’s wisselend over euthanasie denken, is voor hem geen probleem. “Niet iedereen zit hetzelfde in elkaar. Ik heb geen oordeel als iemand niet kan slapen vanwege een euthanasie. Ik zie het zelf als een soort barmhartigheid in de laatste fase van iemands leven.”

Bij de begeleiding tijdens het euthanasietraject ontstaat er een vertrouwensband met de betreffende patiënt en zijn of haar omgeving. “Het is een intensief proces, dat veel voldoening geeft”, vertelt Dick Brouwer.

De Levenseindekliniek werkt met ambulante teams, een arts en een verpleegkundige, die worden ingezet in de regio waar zij wonen of professioneel actief zijn. Als hij een casus krijgt toegewezen, checkt Dick Brouwer hoe de behandelend arts tegenover euthanasie staat. “Soms is iemand onvoldoende met de materie bekend en zorgt dit voor een doorverwijzing naar de Levenseindekliniek. Het is echter veel handiger als een huisarts zelf de aanvraag oppakt. Hij, of zij, kent de patiënt en hoeft niet alle bezoeken te doen die wij nu doen. De formulieren zijn niet zo heel ingewikkeld en de Levenseindekliniek kan daarbij helpen. Nu moeten mensen vaak onnodig langer wachten en dat zorgt voor een extra belasting van de patiënt.”

Om aan het groeiende aantal hulpvragen tegemoet te kunnen komen, is de Levenseindekliniek met name in Zuid-Holland op zoek naar artsen en in heel het land naar psychiaters. Naar mening van Dick Brouwer moet degene die zich voor de Levenseindekliniek inzet wel gewend zijn om met deze categorie patiënten om te gaan en bij voorkeur ook enige ervaring met euthanasie te hebben. “Je kunt dit werk goed doen in de nadagen van je carrière. Ik was een jaar met pensioen toen ik voor de Levenseindekliniek aan de slag ging. De hele dag thuis moeten genieten van je vrijheid voelt uiteindelijk ook als een soort werken”, besluit hij met een lach.

Levenseindekliniek gaat opgebouwde expertise delen

Het Expertisecentrum Euthanasie van de Levenseindekliniek gaat met een ambitieus nascholingsaanbod haar opgebouwde expertise delen. Zo wil zij steeds meer behandelaars in staat stellen zelf een euthanasieverzoek op te pakken. Het centrum biedt dit jaar voor het eerst de module Euthanasie in de praktijk aan. Zij breidt het aantal nascholingen voor euthanasie bij dementie uit. Daarnaast ontwikkelt het expertisecentrum modules voor euthanasie bij psychiatrie, stapeling van ouderdomsaandoeningen en wilsonbekwaamheid, die mogelijk later dit jaar worden aangeboden.

Fors uitbreiden
“We hebben de afgelopen jaren veel deskundigheid op het gebied van euthanasie opgebouwd”, zegt bestuurder Steven Pleiter. “Door het aantal nascholingen in heel het land fors uit te breiden en meer modules aan te bieden, kunnen we die expertise breed delen. We gaan uit van zo’n dertig sessies in 2018.”
De docenten die de modules geven, zijn ervaren artsen van de Levenseindekliniek, getraind door (emeritus) hoogleraar huisartsgeneeskunde Theo Voorn. In één dagdeel krijgen de deelnemers inzicht en praktijkkennis, zodat zij goed voorbereid met een vraag om euthanasie kunnen omgaan.

Nuanceren en aanscherpen
Euthanasie in de praktijk richt zich op artsen die weinig of geen ervaring hebben met het verlenen van euthanasie. Hoe ga je om met zo’n indringend verzoek? Wat komt er allemaal bij kijken? En wanneer mag een euthanasieverzoek wel en wanneer niet ingewilligd worden? Het zijn vragen die de ervaren docenten van het Expertisecentrum Euthanasie helpen beantwoorden.
Bij de module Euthanasie bij dementie komen de specifieke aandachtspunten bij beginnende en bij gevorderde dementie aan bod. Artsen brengen met deze nascholing hun kennis over de wettelijke kaders bij dementie up to date en kunnen dankzij de feitelijke en praktische informatie hun mening en houding voor dit thema nuanceren èn aanscherpen.

Geaccrediteerde scholing
Beide modules zijn met vier punten geaccrediteerd. De Levenseindekliniek heeft geen winstoogmerk en is in staat de modules voor een aantrekkelijk tarief aan te bieden dankzij financiële ondersteuning van onder andere het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en de stichting Vrienden van de Levenseindekliniek.
Kijk voor meer informatie op www.expertisecentrumeuthanasie.nl/nascholing.

 

Beleidsvoornemens op bijzondere wijze gepubliceerd

De Levenseindekliniek heeft een bijzondere manier gevonden om haar beleidsvoornemens voor 2018 te publiceren. Zij biedt de informatie via haar website aan in een toegankelijke en overzichtelijke structuur. Binnenkort voegt de Levenseindekliniek ook het jaarverslag 2017 hieraan toe. Zo krijgt de lezer eenvoudig een beeld van wat de instelling op een bepaald onderwerp het afgelopen jaar heeft gedaan en wat haar plannen op dat gebied zijn voor de komende tijd.

De beleidsvoornemens 2018 staan vooral in het teken van continuïteit van de zorg, het managen van de groei van de organisatie door de toename van het aantal hulpverzoeken en het uitbreiden van de ondersteuning aan artsen, zodat steeds meer behandelaars zelf een euthanasieverzoek in behandeling kunnen nemen.

 

 

OM start strafrechtelijk onderzoek in vier euthanasiegevallen

Het Openbaar Ministerie (OM) is vier strafrechtelijke onderzoeken gestart naar mogelijk strafbare euthanasie door artsen. Of het OM tot vervolging overgaat moet nog uit deze onderzoeken blijken. Alhoewel wij ons zorgen maken over de impact die deze onderzoeken op de betreffende artsen hebben, realiseren wij ons dat de rol van het OM in deze gevallen wettelijk is verankerd.

De Levenseindekliniek heeft vandaag kennis genomen van het bericht dat het Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten om een strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar vier euthanasiegevallen. In alle vier gevallen had een Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE) geoordeeld dat niet aan alle wettelijke zorgvuldigheidseisen werd voldaan. In twee van deze gevallen gaat het om één arts van de Levenseindekliniek.

In de Nederlandse euthanasiewet heeft het OM een plek. Namelijk om nader onderzoek te doen als een RTE besloten heeft dat niet aan alle zorgvuldigheidseisen werd voldaan. Die plek respecteren wij, en de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd heeft een soortgelijke taak.

Het valt op dat er op één dag vier onderzoeken gestart worden. In de eerste vijftien jaren dat de euthanasiewet in Nederland wordt toegepast, ging het OM nooit tot strafrechtelijk onderzoek over, terwijl dat nu binnen één jaar vijf keer gebeurt. In mei 2017 gaf het OM al aan dat zij haar werkwijze ging aanscherpen en daar is dit een vervolg op.

Voor artsen die naar eer en geweten een euthanasieverzoek onderzoeken en uitvoeren is de impact van zo’n strafrechtelijk onderzoek enorm. Ieder euthanasieverzoek vraagt veel van de arts en verpleegkundige die dit werk namens de Levenseindekliniek doen. Zij zoeken voortdurend naar de balans tussen juridische en medisch-ethische afwegingen, in het belang van een ondraaglijk en uitzichtloos lijdende patiënt.

De twee gevallen van de Levenseindekliniek die vandaag genoemd worden, zijn zeer zorgvuldig door het team en later door collega’s van de Levenseindekliniek beoordeeld. Wij zijn er van overtuigd dat de betreffende patiënten euthanasie wilden en binnen de wettelijke normen geholpen konden worden. Van de beoordeling door de RTE leert de Levenseindekliniek en dit helpt ons om onze werkwijze nog verder te verbeteren.