Home

Vriendenbijeenkomsten 5 jaar Levenseindekliniek

De Vrienden van de Levenseindekliniek organiseren verspreid over het land vijf informatie-ochtenden. Steven Pleiter, directeur van de Levenseindekliniek, vertelt daar over de stand van zaken en de laatste ontwikkelingen. Een arts en een verpleegkundige van een van de ambulante teams geven inzicht in de in de euthanasiepraktijk. Daarnaast wordt een korte documentaire vertoond over het actuele onderwerp euthanasie en psychiatrie en is er ruim tijd voor het stellen van vragen en voor gedachtenwisseling.

Deelname is gratis. De bijeenkomsten zijn steeds op vrijdagochtend. Vrienden kunnen zich aanmelden via de antwoordkaart die ze bij de de Vrienden-nieuwsbrief ontvangen.

  • 21 juli Zwolle (Nieuwe Buitensociëteit),
  • 11 augustus Amsterdam (Planetarium Gaasperplas),
  • 1 september Woerden (Kasteel Woerden),
  • 6 oktober Eindhoven (Gele Kegels),
  • 17 november Woerden (Kasteel Woerden).

Het programma is als volgt:
9.30       Inloop met koffie
10.00    Welkom door de dagvoorzitter
10.05    Vijf jaar Levenseindekliniek – inleiding Steven Pleiter (directeur Levenseindekliniek)
10.20    Tijd voor vragen
10.25    Uit de praktijk van de Levenseindekliniek
Een arts en een verpleegkundige uit de regio vertellen over hun werk aan de hand van actuele casus
11.05    Pauze
11.30    Eelco de Gooijer – film psychiatrie en euthanasie
11.50    Tijd voor meer vragen
12.25    Afsluiting door de dagvoorzitter
12.30    Einde


Website Expertise Centrum Euthanasie

De Levenseindekliniek is steeds meer hét expertisecentrum op het gebied van euthanasie in Nederland. Nergens anders is zoveel kennis en ervaring samengebald over euthanasie. Met name op het gebied van complexe euthanasieverzoeken, van bijvoorbeeld psychiatrische patiënten, mensen met dementie of een stapeling van ouderdomsklachten.

Die expertise willen we met zoveel mogelijk mensen delen. Als Expertise Centrum Euthanasie ondersteunen we al artsen die hulp zoeken bij een concreet euthanasieverzoek van een van hun patiënten. Zo is er in de persoon van de Consulent Euthanasie voor die artsen ondersteuning in raad en daad beschikbaar. Daarnaast doen we aan deskundigheidsbevordering door lesmodules te ontwikkelen aan de hand van uitgebreide casuïstiek en die via nascholing aan te bieden aan artsen.

Voor die ondersteuning is er nu ook een speciale website: www.expertisecentrumeuthanasie.nl

Hier vindt u uitgebreide informatie die u op weg helpt en ondersteunt om uw vragen rond euthanasie adequaat te beantwoorden. Neem gerust eens een kijkje.


Patiënten aan het woord in Jaarverslag 2016

Het jaarverslag van de Levenseindekliniek over 2016 staat online. Voor het eerst komen daarin ook een aantal patiënten zelf aan het woord, over wat ze bracht tot hun euthanasieverzoek aan de Levenseindekliniek. Hartverscheurende verhalen zijn het soms, van mensen die in een enkel geval bij verschijning van het verslag niet meer in leven zijn.

De persoonlijke verhalen omlijsten de feiten en cijfers over 2016. Die tonen opnieuw aan hoe belangrijk de Levenseindekliniek is voor mensen met een complex euthanasieverzoek op basis van psychisch lijden, dementie of een stapeling van ouderdomsklachten. Van de zestig psychiatrische patiënten bijvoorbeeld die vorig jaar euthanasie kregen in Nederland, waren er 46 patiënt van de Levenseindekliniek.

In 2016 kregen 498 mensen euthanasie van de Levenseindekliniek, 133 meer dan in 2015. Het aantal verzoeken nam met meer dan vijfhonderd toe tot 1796. De sterke toename dwingt de Levenseindekliniek te focussen op de kerntaak, de complexe euthanasieverzoeken. Voor de minder complexe verzoeken, zoals die van patiënten met uitbehandelde kanker, wordt een beroep gedaan op de artsenorganisaties om een oplossing te vinden. Zo hebben huisartsen in Hoogeveen afgesproken dat artsen die geen euthanasie willen geven doorverwijzen naar collega’s die dat wel willen doen. Zo’n model zou landelijk navolging kunnen vinden.

Klik hier voor het jaarverslag 2016


‘Eenvoudige’ euthanasie vaker door eigen arts (of zijn vervanger) van patiënt

De Levenseindekliniek wil overleg met de beroepsgroep van artsen over euthanasie aan mensen met een terminale ziekte. Dit zei directeur Steven Pleiter donderdagavond 23 maart in een uitzending van Nieuwsuur (NPO2). De Levenseindekliniek wil zich als expertisecentrum euthanasie vooral concentreren op complexe verzoeken, zoals van mensen met dementie, psychiatrische klachten of een stapeling van ouderdomsklachten. Nu krijgt ze ook nog veel relatief eenvoudige verzoeken, die eigenlijk door de eigen (huis)arts van de patiënt vervuld zouden moeten worden. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om mensen met uitbehandelde kanker. Klik hier om het hele nieuwsbericht en de laatste feiten en cijfers te lezen.


Levenseindekliniek viert eerste lustrum

‘Ik ben enorm blij en dankbaar dat mensen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden in ons land waardig kunnen sterven. De Levenseindekliniek is een waardevolle aanvulling op onze euthanasiepraktijk en geeft mensen – in zijn bestaan – ontzettend veel rust. Ook de mensen die er misschien wel nooit gebruik van zullen maken.’

Dit zei minister Schippers van Volksgezondheid ter gelegenheid van het eerste lustrum van de Levenseindekliniek op 8 maart in Amsterdam. ‘Ik heb groot respect voor het moeilijke werk dat u doet’, aldus de minister tegen de medewerkers van de Levenseindekliniek. ‘De ruimte die mensen soms zo ontzettend nodig hebben op het meest kwetsbare moment in hun leven – die ruimte geeft u.’ Lees verder...


Schippers schenkt geld aan Levenseindekliniek

Minister van volksgezondheid Edith Schippers, onderscheiden met de Paul van Eerde Award, verdubbelt het daaraan verbonden geldbedrag van 5000 euro en schenkt dit aan de Levenseindekliniek. Ze wil dat het geld wordt besteed aan (na)scholing van artsen die te maken krijgen met euthanasieverzoeken van dementiepatiënten. De Levenseindekliniek heeft lesmodules ontwikkeld waarin artsen met praktijkvoorbeelden worden geschoold in het beoordelen van dergelijke verzoeken. Lees verder…


SLK Opinie: Geen stiekeme euthanasie, maar zorgvuldig handelen

De discussie over euthanasie aan mensen die lijden aan gevorderde dementie raakt ook de Levenseindekliniek. Ten onrechte wordt door een groep artsen een beeld geschetst alsof euthanasie bij deze patiënten vaak voorkomt. Maar euthanasie aan mensen met gevorderde dementie is extreem zeldzaam. Alleen met een duidelijke wilsverklaring en als er ondraaglijk en uitzichtloos lijden is kan het. Dat laatste is vaak moeilijk te constateren. Zo moeilijk, dat euthanasie vrijwel nooit mogelijk blijkt. Lees verder… 


Keuzemenu voor de telefoon

De Levenseindekliniek groeit. Die groei maakt het noodzakelijk om het telefoonverkeer te splitsen en bellers meteen in contact te brengen met de mensen die ze nodig hebben. Vandaar dat er met onmiddellijke ingang een keuzemenu wordt ingevoerd voor de telefoon. Zodat onze medewerkers u nog sneller kunnen helpen.

Wellicht dat u zich al enigszins kunt voorbereiden op uw contact met de Levenseindekliniek. Het keuzemenu ziet er als volgt uit:

  • Voor vragen over een lopend onderzoek, kies dan 1
  • Wilt u een nieuwe hulpvraag of aanmelding doen, kies dan 2
  • Bent u zelf zorgverlener, kies dan 3
  • Bent u Vriend of hebt u een vraag over het doen van een gift of donatie, kies dan 4
  • Voor overige vragen, kies dan 5
  • Voor informatie over de niet-reanimeerpenning en het opstellen van een wilsverklaring kunt u bellen met de NVVE, 020-620 0690

In memoriam Ton Streppel (1950-2017)

Bestuurslid van zowel de Levenseindekliniek als de Vrienden van de Levenseindekliniek, Ton Streppel, overleed op 7 januari 2017 op 66-jarige leeftijd in zijn slaap. Hij was van grote waarde voor de Levenseindekliniek in zijn rol als bestuurslid en penningmeester. Door zijn grote kennis over de financiering van zorginstellingen werd hij de drijvende kracht achter een financieringsvorm voor de Levenseindekliniek die toekomstbestendig is. Mede dankzij zijn expertise lukte het de zorgverzekeraars te overtuigen van de noodzaak de zorg van de Levenseindekliniek te vergoeden.

Ton was erg betrokken bij de mensen die een beroep deden op de Levenseindekliniek. Hij was in eigen kring bekend met euthanasie en begreep als geen ander van welk belang hulp op zo’n belangrijk moment in het leven is. Die persoonlijke drijfveren waren terug te vinden in zijn gedrevenheid om zorgvuldigheid en kwaliteit voorop te stellen. Daarover mocht geen discussie mogelijk zijn, vond hij.

De laatste jaren werd Ton, die leed aan een progressieve spierziekte, steeds meer zorgafhankelijk. Zijn inzet voor de Levenseindekliniek bleef onverminderd groot. Daarbij paarde hij een zekere eigengereidheid aan een streven naar consensus. Ton was namelijk een heel aimabel mens, bij wie je altijd terecht kon met je vragen. Zijn plotselinge dood kwam als een schok. De Levenseindekliniek zal hem missen.


Nascholing “dementie en euthanasie” beschikbaar voor artsen

Met trots kunnen wij melden dat de ontwikkeling van de nascholing “Euthanasie bij dementie” is afgerond. De module voorziet artsen van voldoende inzicht en praktijkkennis om zelf euthanasievragen bij dementie aan te nemen, te beoordelen en waar relevant uit te voeren.

Klik hier voor meer informatie en voor het direct inschrijven voor de scholingen op 16 & 23 maart 2017 in Eindhoven en Amersfoort.


Onderzoek naar afgewezen euthanasieverzoeken

Op korte termijn start een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar de mensen van wie het euthanasieverzoek door de Levenseindekliniek is afgewezen. Doel is om in kaart te brengen hoe het deze mensen vergaat en of er verbeteringen in de zorgverlening nodig zijn. Het onderzoek gaat twee jaar duren en wordt onder leiding van prof. dr. S. van de Vathorst uitgevoerd door Pallas Health Research.

Het onderzoek gaat om mensen die op grond van de zorgvuldigheidscriteria niet voor euthanasie in aanmerking komen. Deze groep wordt gedurende een jaar gevolgd. Een van de vragen is of de euthanasiewens nog bestaat en hoe de patiënt daarmee omgaat. Op grond van dit onderzoek verwacht de Levenseindekliniek inzicht te krijgen in de vraag of er andere (na)zorg nodig is voor deze groep patiënten.

Het onderzoek wordt bekostigd door de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), de Stichting Gezondheidszorg Spaarneland en de Stichting Vrienden van de Levenseindekliniek.


Nieuwe medewerkers gezocht

De Levenseindekliniek heeft te maken met een constante toename van het aantal hulpvragen. Daardoor is verdere toename van het aantal teams noodzakelijk. De Levenseindekliniek is op zoek naar artsen, in het bijzonder psychiaters. Psychiaters vooral in Noordoost Nederland, Zuid-Holland, Zeeland en Limburg. Artsen met name in de provincies Groningen, Drenthe en Utrecht. Volg deze link om meer te lezen over deze vacatures.


Vriendenbijeenkomsten groot succes

aanmeldingen en uitvoeringen bij de Levenseindekliniek. De consulenten euthanasie, wier werk wordt bekostigd uit bijdragen van de Vrienden, vertelden hoe ze artsen die moeite hebben met euthanasie kunnen bijstaan. Steeds meer artsen doen daarvoor een beroep op hen. ‘Een hand op de schouder helpt, zeker bij een arts die nog nooit euthanasie heeft gegeven’, aldus consulent euthanasie Ellen Rentema tijdens de bijeenkomst in Amsterdam. De meeste artsen die om hulp vragen doen dit omdat ze het verzoek te complex vinden, zei ze. Juist daarin ligt de expertise van de Levenseindekliniek.

De documentaire Levenseindekliniek, eerder op tv uitgezonden, was voor veel mensen toch weer een eye-opener. ‘Bij een tweede keer kijken vallen je heel andere dingen op.  Ik begrijp sommige dingen nu veel beter’, aldus een van de Vrienden.


Levenseindekliniek maakt andere afweging dan toetsingscommissies euthanasie

De Levenseindekliniek heeft met aandacht kennis genomen van de uitspraak van de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE) inzake de euthanasie van een Parkinson-patiënt. Uiteraard respecteert de Levenseindekliniek dat de RTE achteraf een andere afweging maakt dan wij ten tijde van de euthanasie.

Klik hier om het hele nieuwsbericht te lezen.


Congres geeft mooi inzicht in ‘complexe euthanasie’

Utrecht , 17 Maart 2016 - Congres Complexe Euthanasie in Domus Medica. Foto: Phil Nijhuis

S. Pleiter, directeur Levenseindekliniek

Euthanasie bij voltooid leven, dementie en psychisch lijden: de 350 mensen die 17 maart het congres ‘Complexe euthanasie’ bijwoonden kregen een aardig inkijkje in de complexiteit van de verzoeken waarmee de Levenseindekliniek te maken heeft. Verzoeken die steeds vaker hun weg naar de Levenseindekliniek vinden: in 2015 deden 1234 mensen een euthanasieverzoek, 365 keer werd dat ingewilligd. Een groot deel daarvan viel in die drie hierboven genoemde categorieën.

In 2014 werden er 232 van de in totaal 1035 verzoeken gehonoreerd. Die stijging wijkt af van het landelijke beeld, vertelde voorzitter Sjef Gevers van de regionale toetsingscommissie euthanasie Zuid-Holland en Zeeland. Bij de RTE’s groeide het aantal meldingen met minder dan 5 procent. Voorgaande jaren was dat meestal boven de tien procent. Lees verder…


Beter te vroeg dan te laat

In gesprek met een bezoeker van een congres over euthanasie werd me tamelijk dwingend de vraag gesteld of de Levenseindekliniek zou helpen, mocht hij te dement worden om nog zelf om euthanasie te kunnen vragen. Hij had een wilsverklaring waarin stond dat hij, als het zover mocht komen, euthanasie wilde. Wat hem betreft was daarmee aan alle voorwaarden voldaan en hoefde de Levenseindekliniek alleen nog maar te handelen. Maar zo simpel is het niet. Lees hier het volledige artikel.


Palliatieve sedatie is geen alternatief voor euthanasie

Een verzoek om euthanasie wordt niet lichtvaardig gedaan, het is voor een patiënt een grote stap. De patiënt bevindt zich in een zeer afhankelijke situatie en de machteloosheid die bij het afwijzen van een euthanasieverzoek wordt ervaren komt nog eens bovenop het al ondraaglijke lijden. De oorzaak van dat lijden is niet belangrijk. Als arts moet je afgaan op de patiënt, je moet de overtuiging hebben dat deze patiënt ondraaglijk lijdt, los van wat je er zelf van vindt. In die situatie de euthanasie niet willen geven is dan gelijk aan de patiënt zijn waardigheid ontnemen. Dat is ethisch niet toegestaan.

Wanneer een patiënt om euthanasie vraagt moet het gesprek daarover gaan en niet over palliatieve sedatie, zoals vaak gebeurt. Lees hier de volledige opinie van John Bos, lid van de werkgroep training van de Levenseindekliniek.


Aanmelding vierkant detail

Artsen, meld uw patiënt tijdig aan bij de Levenseindekliniek.

De Levenseindekliniek heeft steeds vaker te maken met spoedeisende euthanasieverzoeken. Hoewel de Levenseindekliniek opgericht is om mensen te helpen die met hun euthanasieverzoek niet elders terecht kunnen zijn spoed en euthanasie twee onverenigbare begrippen. Lees hier de opinie van Steven Pleiter, directeur van de Levenseindekliniek.


Consulent LR

Consulent Euthanasie helpt arts

De Levenseindekliniek is succesvol met een proef waarin artsen gedurende het gehele euthanasietraject worden begeleid. Acht gespecialiseerde verpleegkundigen staan als consulent euthanasie artsen bij die euthanasie te ingewikkeld vinden, te emotioneel belastend of die twijfelen aan de criteria. Lees verder.